Hoe herken je hooggevoeligheid bij je kind?

10690119_632624613503390_6627489499382827435_n2

Even een informatief stukje. Hoe herken je hooggevoeligheid bij je kind? Maar dus ook als je terugkijkt bij jezelf. Wel eerst een kleine kanttekening: zoals iedereen uniek is, is ook iedere HSP (Hoogsensitief Persoon) /HSK (Hoogsensitief Kind) uniek. Maar er is wel een aantal kenmerken te noemen, wat overigens dus niet hoeft te betekenen dat je aan alle kenmerken moet voldoen om te kunnen zeggen of je een HSP bent. Er zijn bijvoorbeeld introverte, maar ook extroverte HSP’s met ieder weer zijn/haar eigen bijzondere eigenschappen. De punten die ik noem moeten dus gezien worden als een leidraad. In een volgend blog zal ik meer vertellen hoe deze kenmerken bij mij tot uiting komen.

De onderstaande punten komen uit het overzicht van het LiHSK (het Landelijk informatiepunt Hoog Sensitieve Kinderen). Zij geven aan dat Elaine Aron zich in haar verklaring van hoogsensitiviteit vooral richt op emotionele oorzaken en gevolgen en deze verklaring legt nogal wat nadruk op overprikkeling. Daardoor ontstaat de indruk dat problemen rondom hoogsensitiviteit vooral te maken hebben met ‘te open staan’ voor indrukken en daardoor snel overprikkeld raken. Maar in de praktijk merken ouders en leerkrachten dat hoogsensitiviteit meer is dan dat. De kenmerken die LiHSK hanteert zijn een toevoeging / verduidelijking op de wetenschappelijk bepaalde kenmerken van Aron.

Eerst de kenmerken van Aron uit haar boek ‘Het hoog sensitieve kind’.

Een HSK:
– Schrikt snel
– Heeft last van kleren die kriebelen, naden in sokken of kledingmerkjes die prikken op de huid
– Houdt (over het algemeen) niet van grote verrassingen
– Leert meer van een vriendelijke terechtwijzing dan een strenge straf
– Lijkt gedachten te kunnen lezen
– Gebruikt moeilijke woorden voor zijn/haar leeftijd
– Ruikt elk vreemd geurtje
– Heeft een scherpzinnig gevoel voor humor
– Lijkt zeer intuïtief
– Is moeilijk in slaap te krijgen na een opwindende dag
– Heeft moeite met grote veranderingen
– Wil zich verkleden als zijn/haar kleren nat of zanderig zijn geworden
– Is een perfectionist
– Heeft oog voor het verdriet van anderen
– Houdt meer van rustige spelletjes
– Stelt diepzinnige, beschouwende vragen
– Is zeer gevoelig voor pijn
– Kan slecht tegen een luidruchtige omgeving
– Heeft oog voor detail (iets dat van plek is veranderd, iets nieuws (kan iets kleins zijn) in huis, verandering aan iemands uiterlijk e.d.)
– Kijkt eerst of het veilig is alvorens ergens in te klimmen
– Presteert het best wanneer er geen vreemden bij zijn
– Beleeft de dingen intensief

Aron geeft aan dat een kind hoogsensitief is wanneer dertien of meer kenmerken van toepassing zijn. Maar ook wanneer slechts één of twee vragen in extreme mate waar zijn geldt een kind als hoogsensitief.

De opsomming van kenmerken volgens de visie van LiHSK, onderverdeeld in vier categorieën:

Kenmerken op lichamelijk gebied:
– veel zien, kleine veranderingen waarnemen
– graag ‘langs de kant’ staan om te observeren
– scherp horen, bijvoorbeeld geluiden snel ‘hard’ noemen
– geïrriteerd zijn door kleine ongemakken, zoals een natte mouw of labeltjes in kleding
– intens reageren op lichamelijke pijn
– subtiele geur- en smaakverschillen onderscheiden
– gevoelige ogen, bijvoorbeeld licht snel ‘fel’ noemen

Kenmerken op emotioneel gebied:
– aanvoelen van stemmingen en emoties
– zich snel zorgen maken
– toetrekken naar kinderen die enigszins buiten ‘de groep’ vallen
– behoefte hebben aan een rustige omgeving met niet te veel mensen
– moeite hebben met veranderende omstandigheden
– de kwetsbaarheid van anderen zien en begrijpen
– tijd nodig hebben om aan een nieuwe situatie of omgeving te wennen
– inlevingsvermogen, zich goed kunnen verplaatsen in de gevoelens van anderen
– niet van verrassingen houden
– op jonge leeftijd al in staat zijn tot zelfreflectie
– niet in het middelpunt van de belangstelling willen staan

Kenmerken op mentaal gebied:
– een goed geheugen hebben
– voor de leeftijd over een grote woordenschat beschikken
– snel van de ene gedachte naar de andere associëren
– diepzinnige vragen stellen
– eindeloos willen weten ‘waarom’
– beter zijn in taal dan in rekenen
– een goed gevoel voor vreemde talen hebben
– kennis op school niet letterlijk willen/kunnen reproduceren, maar liever creatief toepassen
– moeite hebben met structureren en organiseren
– een hekel hebben aan oefenen en herhalen

Kenmerken op spiritueel gebied:
– eigen wijsheid, heel gericht de eigen weg volgen
– vol levenslust, heel blij en enthousiast kunnen zijn
– zeer hechten aan de waarheid
– gericht zijn op liefde, harmonie en vrede
– diep nadenken over levensvragen
– sterke binding hebben met de natuur (planten, dieren)
– blijk geven van respect voor het leven en voor andere mensen
– wat tegenover elkaar staat tot harmonie (willen) brengen

Deze kenmerken behoeven een andere benadering dan de kenmerken van Aron. LiHSK: “De kenmerken staan in relatie tot elkaar en hebben dus vooral betekenis in hun onderlinge samenhang. Daarmee ontstaat een beeld van hoogsensitiviteit, dat in een kind herkenbaar moet zijn. Voldoen aan slechts enkele kenmerken is in de visie van LiHSK dus niet genoeg om te kunnen spreken van hoogsensitiviteit.”

Vooral de kenmerken van LiHSK spreken mij aan en wilde ik daarom met jullie delen. Ze geven aan dat hoogsensitiviteit meer is dan ‘open staan voor indrukken’ en ‘overprikkeld zijn’ en ze zijn zoveel duidelijker voor iedereen. Er is geen verwarring meer mogelijk met bepaalde diagnoses voor kinderen. Zoals het LiHSK schrijft op hun website: kinderen met een gedragsstoornis (zoals ADHD, ADD, PDD-nos) vertonen vaak een beeld waarin zeker twee tot vijf van de door Aron genoemde kenmerken waar zijn. Zowel gedragsstoornissen als hoogsensitiviteit zijn slechts te diagnosticeren naar aanleiding van het complete beeld dat een kind laat zien in zijn of haar gedrag, en niet naar aanleiding van enkele losse kenmerken.

2 gedachtes over “Hoe herken je hooggevoeligheid bij je kind?

  1. Boeiende post! Onze Kinderarts zei gisteren iets in de zin van dat onze baby “overgevoelig” is. Hij is 4 maand oud en enorm gevoelig qua huidje, van het minste krijgt hij uitslag, grote melkkorsten, plekken, droge huid etc etc .. Volgens de kinderarts moeten we ons behoeden op een overgevoelig kind. Hij sprak niet van Hoog sensitief maar zei wel dat hij zal voelen als ik me slecht voel alvorens ik het zelf voel. Beetje vreemd vond ik dat om het op 4 maand al vast te stellen .. Of kan het toch?

    • Beste H., dank voor je reactie. Er is een verschil tussen overgevoelig en hooggevoelig. Naar mijn mening verwart de kinderarts deze twee termen met elkaar. Hooggevoeligheid is iets waar je mee wordt geboren. Overgevoeligheid komt door een trauma. Met 4 maanden hooggevoeligheidskenmerken herkennen kan naar mijn mening wel, maar zal met het ouder worden makkelijker te herkennen zijn simpelweg omdat er dan meer en duidelijker getoetst kan worden. Het daadwerkelijke vaststellen vind ik erg moeilijk om te zeggen of dat al kan met 4 maanden. Hooggevoelig of niet, het is heel vervelend dat je kindje zo’n gevoelige huid heeft. Sterkte!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s